Brandveilig leven kun jij ook: DKU op bezoek bij de Veiligheidsregio Utrecht

Brandveilig leven, doe jij dat wel? De meeste DKU’ers dachten dat het bij hen thuis wel goed zat. Rookmelder, check! Maar al in de voorbereiding op het Denklab bij team Brandveilig Leven van de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) bleek dat we toch niet zo goed wisten wat te doen in het geval van brand. Bij een VR-spel waarin we een huisbrand moesten ontvluchten, liepen velen van ons Magere Hein tegen het lijf. Ook tijdens het Denklab kregen we meer te weten over brandveiligheid. Wist jij bijvoorbeeld dat je niet wakker wordt van rook en er zelfs dieper van gaat slapen? Wij hebben nog stappen te zetten naar meer bewustwording en brandveilig gedrag, en met ons vele anderen. Dat was dan ook het vraagstuk voor de dag. Hoe kan het team Brandveilig Leven brandveiligheid een relevant thema maken voor alle Utrechters en hoe kan het effect van nieuwe maatregelen vervolgens gemeten worden? Bij de brandweerpost in Leidsche Rijn dachten wij een dag mee over deze vragen. En ja, we mochten ook in de brandweerauto zitten!

We begonnen de dag met een presentatie over de Veiligheidsregio Utrecht, een samenwerkingsverband van de 26 Utrechtse gemeenten. De VRU doet meer dan je denkt. Crisisbeheersing (bijvoorbeeld terrorisme, infectieziekten en ongevallen), risicobeheersing en brandweerrepressie vallen allemaal onder de verantwoordelijkheden. Een onderdeel van risicobeheersing is het bevorderen van brandveiligheidsbewustzijn- en gedrag, waar het team Brandveilig Leven zich mee bezighoudt. En waar wij de hele dag over zouden nadenken. Maar voordat het zover was, konden wij nog onze kennis testen tijdens een quiz samengesteld door het team Brandveilig Leven. Heeft een rookmelder een houdbaarheidsdatum? Wat is de tijd voordat de eerste auto uitrijdt bij een melding? Zijn rookmelders verplicht? Tip: wil jij de antwoorden op deze vragen weten, snuffel dan eens rond op de website van de VRU.

Na deze quiz beten wij ons vast in het vraagstuk. Dat ging anders dan normaal. Waar de Denklabs normaal een patroon volgen van een aantal gestructureerde brainstormopdrachten en een pitch op het eind, experimenteerde DKU deze keer met een andere opzet. De brainstorms waren free format met persona’s gebaseerd op doelgroepen als leidraad. Halverwege de dag vond er al een vragengesprek met de opdrachtgever plaats om kennis uit te wisselen en de pitch later op de dag aan te scherpen.

Ook deze opzet bleek goed te werken. De groepjes dachten vanuit verschillende persona’s, die samen de diversiteit van Utrecht vertegenwoordigden. Denk aan een alleenwonende topsporter in het centrum van Utrecht, studenten, een ouder stel zonder kinderen, bakfietsouders en een nieuw Nederlands gezin. Als startpunt was de vraag met welke maatschappelijke thema’s een persona zich bezighoudt, zoals het woningtekort, kansengelijkheid, werk of criminaliteit. Wat maakt deze thema’s relevant voor de diverse Utrechters en waarom zouden zij brandveiligheid wel of niet ook een relevant thema vinden? Vanuit dit startpunt begonnen de groepjes ideeën te spuien om bewustwording van brandveiligheid en brandveilig gedrag te vergroten. Laat kinderen bijvoorbeeld een filmpje over brandveiligheid maken voor hun ouders, als het team Brandveilig Leven langskomt voor voorlichting (dat doen ze al). Daarmee bereik je ook de ouders in het gezin. De alleenstaande topsporter bereik je daar niet mee – een podcast met verhalen van mensen die een brand hebben meegemaakt, zou daar beter bij passen. En studenten moet je zelf laten ervaren hoe het is om te vluchten als er kratjes bier in de weg staan. Zo kwamen er nog veel meer ideeën voorbij, waarbij duidelijk werd dat verschillende doelgroepen niet allemaal op dezelfde manier te bereiken zijn.

Tijdens het vraaggesprek met de opdrachtgever konden de DKU’ers deze ideeën testen en aanscherpen. Na de lunch en een rondleiding door de brandweerkazerne (een hoogtepunt!), werkten de groepjes deze ideeën verder uit en presenteerden ze hun pitches.  Zo werd er een samenwerking met studentenverenigingen en de LSVb voorgesteld om studenten te bereiken. Voor oudere inwoners van Utrecht zou het wellicht beter kunnen werken om rondom de verplichtstelling van rookmelders in 2022 brieven uit te schrijven met het aanbod de rookmelder te komen installeren. Daarbij zou de installateur dan ook meteen een ‘bingokaart’ kunnen meegeven, aan de hand waarvan je kunt checken of jouw huis brandveilig is. Van de alleenstaande topsporter zou je misschien wel de aandacht kunnen trekken door een nationale rookmelderstelling te houden, à la de nationale vogeltelling. Zo’n telling is ook meteen een praktische manier om effect te meten. De bakfietsouder bereik je dan weer juist via de verzekeraar. En het nieuwe Nederlandse gezin kun je via de kinderen of op een laagdrempelige manier met teksten op luciferdoosjes of via supermarktbonnetjes bewuster maken voor brandveiligheid. Het effect van deze maatregelen zou je bijvoorbeeld kunnen meten door brandveiligheidsbewustzijn met een controlewijk te vergelijken.

Ideeën genoeg dus. Wij zijn benieuwd welke de VRU over gaat nemen!

AANMELDEN NIEUWSBRIEF

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van onze activiteiten.